Ο τεμαχισμός του χοίρου στην Κρήτη: Ένα όχι και τόσο γνωστό έθιμο της δεύτερης μέρας των Χριστουγέννων
Η επομένη των Χριστουγέννων, η 26η Δεκεμβρίου, ήταν στην Κρήτη του «χθες» αφιερωμένη σε μία από τις πιο χαρακτηριστικές και συλλογικές αγροτικές εργασίες: τον τεμαχισμό του χοίρου.
Όπως αναφέρει στο neakriti.gr η φιλόλογος Μαρία Καραταράκη, επρόκειτο για μια καθιερωμένη διαδικασία, άρρηκτα δεμένη με την επιβίωση αλλά και την κοινωνική ζωή των χωριών.
Σε μια εποχή χωρίς ψυγεία, το χοιρινό κρέας αποτελούσε βασική πηγή τροφής και εξασφάλιζε την κατανάλωση κρέατος για πολλούς μήνες, συχνά μέχρι και το θέρος. Το πρώτο μέρος που καταναλωνόταν ήταν πάντοτε το συκώτι.
Στο Φουρνοφάραγγο, όπου τραβήχτηκε και η φωτογραφία πριν από περισσότερες από πέντε δεκαετίες, ολόκληρο το χωριό παρακολουθούσε με κατάνυξη τη λειτουργία της Γέννησης. Με την επιστροφή στα σπίτια, κάθε νοικοκυρά τηγάνιζε το συκώτι, «σβήνοντάς» το με ντόπιο ξύδι και αρισμαρί, σκορπίζοντας μια χαρακτηριστική, σχεδόν… σκανδαλιστική μυρωδιά που απλωνόταν σε κάθε γωνιά του χωριού.
Όπως εξηγεί η κ. Καραταράκη, ο τεμαχισμός του χοίρου γινόταν με βάση την ανατομία του ζώου αλλά και τη μελλοντική χρήση κάθε κομματιού:
- Τσιγαρίδες: το δέρμα και το λίπος μετά το τσιτσίρισμα
- Γλίνα: το λιωμένο λίπος, μέσα στο οποίο συντηρούσαν το ψαχνό
- Σύγλινα: τα πλευρά με λίγο κρέας, συντηρημένα στη γλίνα
- Κιμάς: καθαρό κρέας, κομμένο σε πολύ μικρά κομμάτια, χωρίς λίπος
- Τσιλάδια: κεφάλι και πόδια, συντηρημένα σε αλάτι, λεμόνι και ζωμό
- Καπνιστό: καθαρό ψαχνό, ψημένο με το κάπνισμα στο τζάκι
- Αμαθιές: καθαρισμένα έντερα γεμισμένα με ρύζι, σταφίδες, καρύδια και ό,τι άλλο διέθετε κάθε σπίτι
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η κοπή του ζώου δεν ήταν μια καθαρά οικογενειακή υπόθεση. Από νωρίς το πρωί, συγγενείς και φίλοι σχημάτιζαν παρέες και περνούσαν από σπίτι σε σπίτι. Η διαδικασία μετατρεπόταν σε μικρό γλέντι, με φαγοπότι, κουβέντες και γέλια, ενώ ολόκληρο το χωριό μοσχοβολούσε από τις μυρωδιές της παράδοσης.
zarpanews.gr
